Meta opis: Wczesne sygnały autyzmu u dzieci – jak rozpoznać objawy i skutecznie wspierać rozwój malucha.

1. Komunikacja i język

* Brak gaworzenia lub ograniczone gaworzenie po 6–12 miesiącu życia.
* Brak reagowania na swoje imię lub na dźwięki otoczenia.
* Opóźnienia w nauce mowy – dziecko może nie mówić prostych słów w wieku około 12–18 miesięcy.
* Problemy z gestami – nie wskazuje palcem na przedmioty, nie macha na pożegnanie.

2. Interakcje społeczne

* Ograniczony kontakt wzrokowy.
* Brak spontanicznych uśmiechów w odpowiedzi na osoby dorosłe.
* Niezainteresowanie wspólną zabawą lub trudności w dzieleniu uwagi.
* Trudności w rozumieniu emocji innych ludzi – np. nie reaguje na smutek, radość czy złość innych.

3. Zachowania powtarzalne i rutyny

* Intensywne zainteresowanie jednym przedmiotem lub tematyką, powtarzanie tych samych ruchów (np. kręcenie kółek zabawkowego samochodu).
* Silna potrzeba rutyny – frustracja przy zmianie planu.
* Nietypowe reakcje sensoryczne – np. nadwrażliwość na dźwięki, światło, dotyk, lub przeciwnie – szukanie mocnych bodźców.

4. Rozwój motoryczny i poznawczy

* Nietypowe ustawienie rąk lub ciała, chodzenie na palcach.
* Trudności z koordynacją ruchową.
* Niekiedy wczesne nadmierne zainteresowanie detalami zamiast całością – np. koncentruje się na kółkach samochodu zamiast na całej zabawce.

5. Kiedy reagować

* Jeśli rodzic zauważa kilka sygnałów równocześnie – warto skonsultować się z pediatrą lub specjalistą wczesnej interwencji (neurolog dziecięcy, psycholog, logopeda).
* Wczesne diagnozowanie i wsparcie terapeutyczne (logopedia, integracja sensoryczna, terapia behawioralna) znacząco poprawia rozwój społeczny, komunikacyjny i emocjonalny dziecka.

Tagi: autyzm, wczesne objawy, dzieci, wsparcie rodziców, integracja sensoryczna, logopedia, terapia behawioralna, neurologia dziecięca, psychologia dziecka

Słowa kluczowe: autyzm spektrum, wczesna interwencja, diagnoza autyzmu, rozwój dziecka, trudności społeczne, emocje, kształtowanie umiejętności, wskazniki wczesne, wsparcie psychologiczne

Dane techniczne:
Licencja: Creative Commons BY-NC-SA 4.0
Bibliografia:
1. American Psychiatric Association. (2013). *Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5)*.
2. Lord, C., & Bishop, S. (2015). *Autism Spectrum Disorder: A Guide for Parents and Professionals*.
3. Volkmar, F., et al. (2014). *Handbook of Autism and Pervasive Developmental Disorders*.
4. Klin, A., et al. (2009). *Clinical Assessment of Autism Spectrum Disorders in Children*.