Tas Tepeler: najstarsza znana cywilizacja kamienia odkryta w południowo-wschodniej Turcji
https://i.iplsc.com/000KZ9EA6YCVEDPF-C124.webp
Archeolodzy z południowo-wschodniej Turcji odkrywają kulturę Tas Tepeler, jedną z najstarszych znanych nam cywilizacji kamienia.
Nowe badania odsłaniają, że ta kultura rozwijała monumentalną architekturę, rzeźbę i złożone rytuały ponad 11,5 tys. lat temu, przed Egiptem czy Stonehenge.
Trwające prace doprowadziły do zidentyfikowania 20 dotąd nieznanych stanowisk i ujawnienia tajemnic dawno zaginionej społeczności.
Na obszarze ponad 5000 km2 naukowcy odkryli już 30 osad Tas Tepeler, a część z nich jest dostępna dla turystów.
Naukowcy szacują, że liczba stanowisk może sięgnąć nawet 60.
Mieszkańcy tworzyli monumentalne budowle, rzeźbę i skomplikowaną technikę obróbki kamienia, w tym podziemne kopułowe pomieszczenia wykute w skale, prawdopodobnie z sklepieniami wspornikowymi.
Oraz olbrzymie hale rytualne o szerokości do 20 metrów, wspierane bogato zdobionymi kamiennymi filarami ważącymi ponad 20 ton.
Cześć filarów symbolizowała bóstwa lub ważnych przodków, a w ich wnętrzu natrafiono na liczne ofiary rytualne, w tym kości lampartów, pazury lisów i szczęki wilków.
Rzeźby obejmowały naturalnej wielkości posągi ludzi, zwierząt i postaci mitycznych, w tym hybrydy ludzi i zwierząt.
Wśród znalezionych artefaktów były ogromne rzeźby nagich mężczyzn i kobiety o wyraźnych cechach płciowych.
W jednym z pomieszczeń odkryto dziesiątki ludzkich czaszek, co sugeruje istnienie kultu.
Społeczeństwo Tas Tepeler miało złożony kult płodności, co potwierdzają rzeźby przedstawiające nagich mężczyzn i kobiety.
Mimo zaawansowania nie używali metalu ani ceramiki, lecz tworzyli narzędzia i naczynia z kamienia, kości, drewna i skóry oraz żyli w zaplanowanych osadach i mieli obfite pożywienie.
Zniknięcie Tas Tepeler po około 1500 latach pozostaje zagadką, a monumentalna architektura nie pojawiła się ponownie aż do około 3500 lat później w Mezopotamii; badacze, w tym prof. Necmi Karul, podkreślają, że to jedna z najbardziej niezwykłych „ślepych uliczek” ludzkiej historii, a kolejny etap wykopalisk może rzucić światło na zagadkę.
