Wyzwanie: Zaburzenie używania alkoholu (AUD ) występuje wtedy, gdy dana osoba ma trudności z kontrolowaniem spożycia alkoholu, nawet jeśli wpływa to niekorzystnie na jej życie, pracę lub zdrowie.
Przewlekłe spożywanie alkoholu powoduje, że mózg wytwarza i przetwarza mniej dopaminy.
Szacuje się, że w USA ponad 10% osób powyżej 12. roku życia cierpi na AUD. Chociaż leki, poradnictwo lub zwykła wola mogą pomóc niektórym ludziom przestać pić, utrzymanie trzeźwości może być poważnym wyzwaniem. Szacuje się, że u 40–60% osób występuje co najmniej jeden nawrót.
Według CDC w Stanach Zjednoczonych z przyczyn związanych z alkoholem co roku umiera ponad 140 000 osób, a liczba zgonów rośnie od lat, szczególnie w czasie pandemii.
Pomysł: okazjonalne spożycie alkoholu powoduje, że mózg uwalnia więcej dopaminy – substancji przekaźnikowej, która poprawia samopoczucie. Jednak przewlekłe używanie alkoholu powoduje, że mózg wytwarza i przetwarza mniej dopaminy, a ten utrzymujący się brak dopaminy powiązano z nawrotami picia alkoholu.
Obecnie nie ma sposobu na odwrócenie zmian w mózgu spowodowanych AUD. Jednakże zespół amerykańskich badaczy podejrzewał, że można opracować terapię genową na chorobę Parkinsonamoże również działać jako dopaminergiczny środek terapeutyczny w walce z alkoholizmem.
Aby się tego dowiedzieć, przetestowali to na małpach, które piły nadmiernie i spożycie alkoholu przez te zwierzęta spadło o 90% w ciągu roku.
„Wykorzystaliśmy tę terapię genową, aby namierzyć komórki wytwarzające dopaminę, aby zwiększyć jej syntezę, przywracając w ten sposób to, co zabrało przewlekłe używanie alkoholu” – powiedziała współprowadząca badanie Kathleen Grant.
Jak to działa: Leczenie koncentruje się na białku GDNF (czynnik neurotroficzny pochodzący z linii komórek glejowych), które wspomaga przeżycie niektórych neuronów, w tym tych powiązanych z dopaminą.
Do badania wykorzystano nieszkodliwy wirus, który dostarczył gen kodujący GDNF do mózgów czterech małp, które, mając wybór, piły dużo – ilość spożytej przez nie wody wzbogaconej etanolem odpowiadała spożyciu dziewięciu drinków dziennie przez jedną osobę.
„Za pomocą tej terapii genowej za cel postawiliśmy komórki wytwarzające dopaminę, aby zwiększyć syntezę dopaminy, przywracając w ten sposób to, co zabrało przewlekłe używanie alkoholu” – powiedziała współprzewodnicząca badania Kathleen Grant.
Jako grupę kontrolną cztery inne małpy, które dużo piły, poddano tej samej procedurze, ale zamiast terapii genowej zastosowano sól fizjologiczną.
Wyniki: Wszystkie małpy pozbawiono dostępu do alkoholu dwa miesiące po operacji. Następnie, po ponownym włączeniu na cztery tygodnie, osoby pijące intensywnie spożywały o 50% mniej w porównaniu z grupą kontrolną.
„Zredukowali spożycie do tak niskiego poziomu, że nie monitorujemy już poziomu alkoholu we krwi” – powiedziała Kathleen Grant.
Następnie badacze odstawili alkohol na kolejne cztery tygodnie, a następnie podawali go ponownie na kolejne cztery tygodnie. Powtarzali ten cykl przez rok i pod koniec roku leczone małpy zmniejszyły spożycie o ponad 90% w porównaniu z grupą kontrolną.
„Użycie spadło prawie do zera” – powiedział Grant. „Przez miesiące te zwierzęta piły wodę i całkowicie unikały alkoholu. Zmniejszyły spożycie tak bardzo, że nie musieliśmy rejestrować poziomu alkoholu we krwi”.
Kiedy pod koniec badania naukowcy zbadali mózgi małp, byli w stanie potwierdzić, że u leczonych zwierząt poziom dopaminy uzupełnił się, podczas gdy u zwierząt kontrolnych pozostał niski.
Perspektywy: Dopamina ma wpływ nie tylko na zachowania uzależniające, dlatego potrzebne są dalsze badania, aby sprawdzić nie tylko, czy odkrycia przekładają się na ludzi, ale także czy terapia genowa prowadzi do niepożądanych zmian nastroju lub zachowania.
Ponieważ terapia wymaga inwazyjnej operacji mózgu i jest mało prawdopodobne, że będzie odwracalna, jest mało prawdopodobne, aby kiedykolwiek stała się głównym nurtem leczenia alkoholizmu – ale pewnego dnia może być jedynym sposobem na uratowanie życia osób z ciężkim AUD.
„Leczenie byłoby najodpowiedniejsze dla osób, u których wszystkie nasze normalne metody terapeutyczne nie działają” – powiedział Grant. „Te osoby mogą doznać poważnej krzywdy lub stanowić zagrożenie dla siebie lub innych w wyniku spożycia alkoholu”.
